ฝากรักบางใหญ่คลินิก
ฝากรักบางใหญ่คลินิก
Women & Child Clinic
← กลับไปหน้า บทความ
เบาหวานขณะตั้งครรภ์ คืออะไร ต้องทำยังไง มีความเสี่ยงอะไรบ้าง
2026-01-31 08:00:00

เบาหวานขณะตั้งครรภ์ คืออะไร ต้องทำยังไง มีความเสี่ยงอะไรบ้าง

เบาหวานขณะตั้งครรภ์ คืออะไร ต้องทำยังไง มีความเสี่ยงอะไรบ้าง

เบาหวานขณะตั้งครรภ์ (GDM)

คุมน้ำตาลอย่างไร? ให้แม่ปลอดภัย ลูกแข็งแรง


GDM คืออะไร?

คือภาวะระดับน้ำตาลสูง “เฉพาะช่วงตั้งครรภ์” เกิดจากฮอร์โมนรกที่ทำให้ร่างกายดื้อต่ออินซูลิน เป้าหมายของการรักษาคือ “คุมระดับน้ำตาลให้ใกล้เคียงคนปกติ” เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนทั้งแม่และลูก (ไม่ได้แปลว่าต้องอดอาหารจนทรมานนะครับ)

💡 ทำไมน้ำตาลสูงถึงส่งผลต่อลูก?

น้ำตาลของแม่ผ่านรกไปหาลูกได้ → เมื่อแม่น้ำตาลสูงบ่อยๆ → ลูกได้รับน้ำตาลมาก → ตับอ่อนลูกต้องผลิตอินซูลินมากขึ้น
ซึ่งอินซูลินของลูกเปรียบเสมือน “ฮอร์โมนเร่งการโต” ทำให้เกิดผลเสียต่างๆ ตามมา

ทำไมต้องคุม? ลดความเสี่ยงอะไรบ้าง

👶 ผลดีต่อ "ลูก"
  • ลดภาวะตัวใหญ่เกิน (Giant Baby) คลอดยาก ไหล่ติด
  • ลดภาวะน้ำตาลต่ำในทารกแรกเกิด
  • ลดโอกาสเสียชีวิตในครรภ์แบบไม่ทราบสาเหตุ
  • ลดโอกาสหัวใจพิการ (ในรายที่เป็นตั้งแต่ก่อนท้อง)
👩 ผลดีต่อ "แม่"
  • ลดความเสี่ยงครรภ์เป็นพิษ / ความดันสูง
  • ลดภาวะน้ำคร่ำมาก (ซึ่งเสี่ยงคลอดก่อนกำหนด)
  • ลดปัญหาติดเชื้อ แผลหายช้า
  • ลดความเสี่ยงเป็นเบาหวานถาวรในอนาคต
ปรึกษาคุณหมอเรื่องเบาหวานขณะตั้งครรภ์

เป้าหมายค่าน้ำตาล (จำให้แม่น)

คุณแม่สามารถเจาะปลายตรวจเองที่บ้าน (Home DTX) เพื่อผลลัพธ์ที่ดีที่สุดครับ

ก่อนอาหารเช้า (Fasting)
< 95
mg/dL
หลังอาหาร 1 ชั่วโมง
< 140
mg/dL
หรือ หลังอาหาร 2 ชั่วโมง
< 120
mg/dL

กินอย่างไร? ให้คุมน้ำตาลอยู่หมัด

1. แบ่งมื้อย่อย (น้ำตาลไม่พุ่ง)

กิน 3 มื้อหลัก + 2-3 มื้อว่างเล็กๆ (อย่าปล่อยให้หิวจัด แล้วกินทีเดียวเยอะๆ)

2. เลือก "แป้งดี" เลี่ยงแป้งขัดขาว

✅ ข้าวกล้อง, ข้าวไรซ์เบอร์รี่, ขนมปังโฮลวีต, ธัญพืช
❌ ข้าวขาว, เส้นก๋วยเตี๋ยว, เบเกอรี่, ขนมหวาน

3. ระวัง "น้ำหวาน" ตัวร้ายที่สุด

น้ำอัดลม, ชานม, กาแฟใส่นมข้น, น้ำผลไม้ปั่น ทำให้น้ำตาลพุ่งเร็วมาก ควรเลี่ยงครับ
🍎 อยากกินผลไม้? เลือกกินเป็น "ผลไม้สดเป็นชิ้น" (ปริมาณ 1 กำมือ) ดีกว่าน้ำผลไม้

4. กินคาร์บต้องมีเพื่อน (โปรตีน/ไขมันดี)

อย่ากินแป้งเพียวๆ ให้กินคู่กับ ไข่, ปลา, ไก่, ถั่ว หรือน้ำมันมะกอก จะช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาลได้

สูตร "จานเดียว จำง่าย"

ผัก 50% (ครึ่งจาน)
โปรตีน 25% (ไม่มัน/ไม่ทอด)
แป้งดี 25%

⚠️ ห้ามทำ "คีโต" (งดแป้ง) ตอนท้องเด็ดขาด เพราะลูกยังต้องใช้พลังงานจากคาร์โบไฮเดรตในการพัฒนาสมองครับ

🥗 ตัวอย่างเมนู 1 วัน (ทำตามได้เลย)

☀️ เช้า: ไข่ต้ม 1-2 ฟอง + ผักสลัด + ขนมปังโฮลวีต 1 แผ่น
🥛 ว่างเช้า: โยเกิร์ตรสธรรมชาติ (ไม่หวาน) + ถั่วอัลมอนด์
🍱 กลางวัน: ข้าวกล้อง 1 ทัพพี + ปลาผัดขึ้นฉ่าย + ต้มจืดผักกาดขาว
🍎 ว่างบ่าย: แอปเปิ้ลเขียว 1 ลูกเล็ก + นมจืด
🌙 เย็น: แกงเลียงกุ้งสด (เน้นผัก) + ไข่เจียว (น้ำมันน้อย) + ข้าวกล้องนิดหน่อย

การออกกำลังกาย (ช่วยลดน้ำตาลได้ดีมาก)

ควรออกกำลังกายสม่ำเสมอ วันละ 30 นาที (5 วัน/สัปดาห์) หรือแบ่งทำเป็นช่วงสั้นๆ

✅ แนะนำ

  • เดินเร็ว (Brisk Walking): หลังมื้ออาหาร 10-15 นาที ช่วยลดระดับน้ำตาลหลังมื้อได้ดีที่สุด
  • ปั่นจักรยานอยู่กับที่: ปลอดภัย เสี่ยงล้มน้อย
  • ว่ายน้ำ / โยคะคนท้อง

❌ ควรเลี่ยง

  • กีฬาที่มีการกระแทก หรือเสี่ยงล้ม
  • ท่านอนหงายราบนานๆ (เมื่ออายุครรภ์เยอะ)

การติดตามสุขภาพลูกน้อย

  • นับลูกดิ้น (อายุครรภ์ 28 สัปดาห์ขึ้นไป): หลังอาหาร 2 ชม. ต้องดิ้นมากกว่า 3 ครั้ง (หรือทั้งวันเกิน 10 ครั้ง)
  • ตรวจ NST (อายุครรภ์ 32 สัปดาห์ขึ้นไป): แพทย์อาจนัดตรวจคลื่นหัวใจทารกทุก 1-2 สัปดาห์เพื่อความมั่นใจ
📌 สำคัญมาก: หลังคลอดต้องตรวจซ้ำ!

คุณแม่ที่เป็น GDM มีความเสี่ยงเป็นเบาหวานจริงในอนาคต ดังนั้น หลังคลอด 6 สัปดาห์ ต้องกลับมาตรวจคัดกรอง (กินน้ำตาล 75g OGTT) อีกครั้งเพื่อยืนยันผลครับ

สรุปสั้นๆ สำหรับคุณแม่

คุมอาหาร (งดหวาน/ลดแป้ง) + เดินหลังอาหาร 10 นาที
เป้าหมาย: เช้า < 95 | หลังกิน 1 ชม. < 140


"วินัยของคุณแม่ คือของขวัญชิ้นแรกที่แข็งแรงที่สุดให้ลูกน้อยครับ"